श्री गणेश चालीसा

दोहा

जय जय जय वंदन भुवन, नंदन गौरी गणेश।
दुख द्वंद्वन फंदन हरन, सुंदर सुवन महेश॥

चौपाई

जयती शंभुसुत गौरीनंदन।
विघ्न हरण नाशन भवफंदन॥

जय गणनायक जनसुखदायक।
विश्वविनायक बुद्धीविधायक॥

एकदंत गजवदन विराजत।
वक्रतुंड शुचि सोंड सुशोभित॥

तिलक त्रिपुंड भाल शशि शोभत।
छबी पाहुनी सुर नर मुनी मन मोहत॥

उरी मणिमाळ सरोरुह लोचन।
रत्नमुकुट शिरी चिंता विमोचन॥

करी कुठार शुचि सुभग त्रिशूळ।
मोदक भोग सुगंधित फुल॥

सुंदर पीतांबर तनु साजत।
चरण पादुका मुनीमन राजत॥

धन्य शिवसुवन भुवनसुखदाता।
गौरीललन षडानन भ्राता॥

ऋद्धी सिद्धी तव चंवर ढाळती।
मूषक वाहन द्वारी शोभती॥

तव महिमा कोण वर्णन करी।
जन्मचरित्र विचित्र तुम्हारी॥

एक असुर शिवरूप बनवी।
गौरीस छळण्या हेतू तिथे येई॥

या कारणे श्री शिवप्यारी।
निज तनु मळापासून मूर्ती घडवी॥

तो निज सुत करून गृह रखवाला।
द्वारपाल म्हणून त्याला बसवीला॥

जेव्हा स्वयं श्री शिव तिथे आले।
बिन ओळखता जाणू न शकले॥

पुसती शिव, 'हो कोणाचा बाळा?'।
बोलला तो मधुर वचनमाला॥

मी आहे गौरीसुत, ऐकून घ्यावे।
पुढे पाऊल भवनात न ठेवावे॥

माते येतील, विचारून मग जावे।
बालकाशी वाद न वाढवावे॥

चालू लागले, वचन न मानले।
तेव्हा क्रुद्ध होऊन युद्ध ठरविले॥

तत्क्षणी शंभूंनी काही न विचारले।
त्रिशूळ घेऊन भूलवश प्रहार केले॥

शिरीषफुलासम शिर कापून गेले।
क्षणात उडून गगनात विलीन झाले॥

शंभू गेले भवनाच्या मंझारी।
जिथे बसली गिरिराजकुमारी॥

शिव हसून निज मनात पुसती।
सतीसुत हा कुठून आला सांगती॥

उघडला भेद, कथा ऐकुनी सारी।
व्याकुळ झाली गिरिराजदुलारी॥

केले हे भले नाही, स्वामी आता जावे।
जिथून मिळेल तिथून शिर घेऊन यावे॥

चालले विष्णूसंग शिव विज्ञानी।
हत्तीचे शिर घेऊन आले आणी॥

धडावर ते स्थित करून दीन्हे।
प्राणवायूचे संचालन केले॥

श्री गणेश असे नाम धरले।
विद्या बुद्धी अमर वर मिळाले॥

झाले प्रभू प्रथमपूज्य सुखदायक।
विघ्नविनाशक बुद्धीविधायक॥

प्रथम तुझे नाम जो घेई।
जगातील सकल काज सिद्ध होई॥

स्मरती तुजला मिळती सुख नाना।
तव कृपेविण नाही कल्याणा॥

तुमचा शाप झाला जग अंकित।
भाद्रपद चौथी चंद्र अकलंकित॥

जेव्हा परीक्षा शिवांनी घेतली।
पृथ्वीप्रदक्षिणा करण्यास सांगितली॥

षड्मुख गेला मयूर उडवी।
तुम्ही सहज युक्ती योजली॥

रामनाम भूमीवर लिहुनी अंकले।
प्रदक्षिणा केली, मनातील शंका टाकले॥

श्री पितामातांचे चरण धरले।
त्यांची सात प्रदक्षिणा केली॥

पृथ्वीपरिक्रमेचे फळ पावले।
हे पाहुनी सुरांनी सुमन बरसविले॥

‘सुंदरदास’ रामांचा चेरा।
दुर्वासा आश्रमी धरिला डेरा॥

रचिली श्री गणेश चालीसा।
शिवपुराण वर्णित योगीशा॥

नित्य गजानन गुण जो गाती।
गृही राहुनी सुमती परमसुख पाती॥

जन, धन, धान्य, सुख देणारे।
सकल शुभ श्री गणनायक देणारे॥

दोहा

श्री गणेश यह चालीसा, पाठ करै धरि ध्यान।
नित नव मंगल मोद लहि, मिलै जगत सम्मान॥

द्वै सहस्त्र दस विक्रमी, भाद्र कृष्ण तिथि गंग।
पूरन चालीसा भयो, सुंदर भक्ति अभंग॥